Waarom is professioneel bestuur belangrijk?

Goed bestuur is een containerbegrip

Over corporate governance zijn bibliotheken volgeschreven. Gek genoeg is dat voor entrepeneurial governance (goed MKB bestuur) veel minder het geval, zeker gezien het feit dat het MKB de belangrijkste pijler onder de Nederlandse economie en groeikracht is. Het MKB staat open voor het verbeteren van het bestuur. Een aantal kernwaarden maken al logisch deel uit van haar DNA: de nauwe verbondenheid met stakeholders (klanten, medewerkers, familie, leveranciers enzovoort) en de lokale samenleving.

In het onderstaande geven we een korte samenvatting van onderzoek naar het belang van Goed Bestuur in het MKB. Het geeft een goede eerste indruk. Wil je inhoudelijke verdieping, lees dan onze blogs of wordt gratis lid van onze MKB bibliotheek.

Het belang van professioneel bestuur voor ondernemers

Deze motivatie komt vooral voort uit omdat het ‘loont en inspireert’. Verder zien ondernemers het belang van goed bestuur als volgt:

  • slecht bestuur brengt continuïteit in gevaar
  • goed bestuur verbetert de relatie met belanghebbenden (stakeholders) door betere transparantie en beter imago
  • continuïteit verhoogt de kans op externe financiering
  • goed bestuur verhoogt ons interne draagvlak en betrokkenheid dat is belangrijk voor het succes van onze onderneming.

Wanbeheer, slecht management en een gebrek aan visie is met 80% de nummer 1 oorzaak van faillissement. Daarnaast spelen financieringsmoeilijkheden en ontoereikende reserves (78,8% van de gevallen) en slecht financieel management (68,5%). Pas daarna komen zaken als vraaguitval, economische situatie, veranderende markt.

Goed bestuur maakt dus het verschil en zeker als het spannend is.

Niets menselijks is ons vreemd, reflectie is juist belangrijk voor ondernemers.

Kahneman’s (2011) en Ariely´s (2010) standaardwerken over rationeel en irrationeel denken geven ons ook een kijkje in de “entrepreneurial mind”. Dan zien we dat de kracht van ondernemers ook een schaduwzijde heeft.

  • Optimisme van ondernemers is essentieel om tegenvallers om te gaan. De objectieve succesratio van een startende onderneming om na 5 jaar nog te bestaan (in de VS) is rond de 35%. Ondernemers schatten hun eigen kans in op 60%, 33% schat de kans op falen zelfs in op 0. Signalen die wijzen op falen worden genegeerd.
  • Award winnende en CEOs performen helemaal niet zo goed, verdienen meer, en houden zich minder bezig met het bedrijf. CFO s zijn beroerde voorspellers.
  • We houden van de illusie van controle: we focussen op wat we weten en ontkennen wat we niet weten, we onderschatten het belang van toeval en geluk.
  • Ondernemers hebben meer dan gemiddeld neiging om zich vooral bezig te houden met de eigen plannen, de eigen projecten en het eigen bedrijf. Ook Ariely beschrijft het “any solution as long as it is mine” effect. Ondernemers overschatten hun kansen stelselmatig en onderschatten risico’s.

Sparring partner en Raad van Commissarissen in het MKB

  • Op dit moment heeft ongeveer 30% van alle MKB bedrijven een toezichtsorgaan waarvan 6% een Raad van Commissarissen (29% van MKB met 20-99 medewerkers heeft een Raad van Commissarissen) en 7% een Raad van Advies. Daarnaast wordt (informeel) advies ingewonnen bij de accountant, familie, vrienden en het managementteam.
  • 80% van de MKB ondernemers is (zeer) tevreden over hun raad.
  • Er is een positieve relatie tussen verkoopbaarheid van het bedrijf en het bestaan van een interne raad. Het reduceert de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van de DGA. Is daarmee een waarborg voor continuïteit.
  • Formeel toezicht (Raad van Commissarissen) wordt door 54% van de MKB-ondernemers ervaren als “een waakhond die toezicht houdt op de directie”, in de rest van de gevallen is dat niet het geval (de adviserende rol is hier dominant).
  • Commissarissen in het MKB zitten dichter op de business en de relaties met het bestuur en ondernemers zijn informeler.

Bronnen: CFB, Avans, FINEM, BDC.

De essentie van goed bestuur

Wij denken dat bestuur gaat over het kiezen van balans die past bij de belangrijkste uitdagingen en doelen van je bedrijf. Er is geen goede of foute keuze, het gaat er alleen om je steeds bewust te zijn van je kracht en blinde vlekken. Dat kan doordat jezelf bewust en gericht deze keuzes maakt, maar ook door voldoende mee- en tegenkracht om je heen te verzamelen. In je bedrijf (door je mede ondernemers, management en medewerkers) of rond je bedrijf (door professionele sparring partners, door andere ondernemers in je netwerk).
Bestuur heeft een aantal elementen, waarvan de invulling verandert als je bedrijf groeit en zich ontwikkelt. Een start-up heeft immers een andere dynamiek dan een volwassen internationaal middelgroot bedrijf. Hierop kies je steeds de juiste balans:

  • Resultaten nu (performance, risico) en resultaten in de toekomst (innovatie, nieuwe business modellen, waarde creatie)
  • De formele aspecten van besturing (besluitvorming, heldere afspraken en contracten, een goede juridische structuur etc) en de psychologische aspecten van besturing (hoe ga je om met de motivaties en belangen van alle belanghebbenden in en rond je bedrijf: medewerkers, klanten, financiers, partners etc)
  • Het bouwen van gedeeld commitment door heldere doelen of door steeds de bestaansgrond en drijfveren als uitgangspunt te nemen.
  • Het bewust omgaan met de belangrijke rol van leiderschap die past bij de uitdagingen en doelen van je bedrijf.
  • Het creëren van samenhang en commitment door heldere (motiverende) doelen of door bewust te ondernemen vanuit waarden en drijfveren.

Professioneel bestuur is alleen echt relevant als het concreet is, bijvoorbeeld rond een uitdaging in of rond je bedrijf. Dat kunnen er vele zijn. Wil jij rond één van die uitdagingen met ons van gedachten wisselen, dan doen we dat graag. Door een goed gesprek word je meteen aan het denken (en doen, het is MKB!) gezet is onze ervaring. En dan wordt vanzelf helder wat we voor elkaar kunnen betekenen.

Los daarvan wensen we je veel plezier met alle inspiratie op onze website!