Toekomstbestendigheid bij MKB-waardering: optimaliseer en bescherm waarde in onzekere tijden.
Bereken de toekomstbestendigheid van jouw bedrijf met de VUCA score (uh wat is dat?)
Inleiding
Bij het bepalen van de waarde van MKB-bedrijven kijken we vaak naar de ‘harde cijfers’: omzet, EBITDA, assets en schulden. Maar er zijn cruciale strategische factoren die vaak over het hoofd worden gezien. Deze gids belicht de impact van ketenpartnerafhankelijkheid en VUCA-factoren (Volatiliteit, Onzekerheid, Complexiteit, Ambiguïteit) op de waardering van jouw MKB bedrijf. We delen praktische formules als inspiratie voor je waarderingsmodel, de monitoring van je toekomstbestendigheid en je kwaliteit van je bedrijfsvoering. Finetune ze naar jouw bedrijf en situatie.
Financiële waardering met extrapolaties vanuit het verleden naar de toekomst heeft steeds minder zeggingskracht in een onzekere en dynamische wereld. De strategische waarde van jouw bedrijf is meer dan ooit essentieel als degelijk fundament. Ik ken veel goede ondernemers, die bewust of onbewust het VUCA model altijd laten meewegen bij grote beslissingen. Bijvoorbeeld om goed grip te houden op strategische afhankelijkheden, onder het motto van: leg nooit al je eieren in één mandje. Zeker niet bij de huidige internationale ontwikkelingen die niet zelden als losse flodders over ons worden uitgestrooid.
Ketenpartnerafhankelijkheid kwantificeren, de strategische waardedrijvers:
Concentratierisico’s
Leveranciersconcentratie: Als je sterk afhankelijk bent van enkele leveranciers, loop je risico. Bereken dit met:
Concentratie-index leveranciers = (Inkoopvolume grootste leverancier / Totale inkoopvolume) × 100%
Boven de 40%? Dan heb je een serieus risico dat je waardering drukt!
Klantenconcentratie: Te afhankelijk van een handvol klanten? Check het met:
Concentratie-index klanten = (Omzet grootste klant / Totale omzet) × 100%
Bij meer dan 30% zien we in de praktijk waardeverminderingen tot 15%.
Machtsverhoudingen
Je positie in de keten bepaalt vaak je onderhandelingsmacht en daarmee je marges:
Machtspositie-index = (Gemiddelde betaaltermijn leveranciers / Gemiddelde betaaltermijn klanten) × (1 + Brutomargepercentage/100)
Een score boven 1,5 duidt op een sterke positie en kan je waardering met 10% verhogen.
Vervangbaarheid
Hoe makkelijk kun je switchen naar andere partners? Meet het met:
Substitutie-index = (Aantal potentiële alternatieve partners / Aantal huidige actieve partners) × (1 - Omschakelingskosten/Jaaromzet)
Een lage score (<1,0) wijst op hoge afhankelijkheid en verhoogd risico.
VUCA-factoren in waardemonitoring: bereken de toekomstbestendigheid van je MKB bedrijf!
De strategische waardedrijvers:
Volatiliteit
Schommelingen in resultaten maken je bedrijf minder voorspelbaar:
Volatiliteitsindex = Standaarddeviatie(EBITDA laatste 5 jaar) / Gemiddelde(EBITDA laatste 5 jaar)
Hoge volatiliteit (>0,3) leidt vaak tot 15% lagere waarderingen.
Onzekerheid
Hoe betrouwbaar zijn je prognoses gebleken?
Onzekerheidscoëfficiënt = 1 - (R² van omzetprognose t.o.v. werkelijke resultaten over 3 jaar)
Hoge onzekerheid (>0,6) vertaalt zich vaak in een 2% hogere disconteringsvoet.
Complexiteit
Te veel producten, markten en partners voor je organisatiegrootte?
Complexiteitsindex = (Aantal producten/diensten × Aantal marktsegmenten × Aantal ketenpartners) / (Aantal FTE × 10)
Een score boven 3,0 drukt je waardering gemiddeld met 10%.
Aanpassingsvermogen
In snel veranderende markten is adaptief vermogen cruciaal:
Aanpassingsvermogen = (R&D-uitgaven / Omzet) × (Personeelsverloop / Branchegemiddelde) × (Nieuwe producten laatste 3 jaar / Totaal assortiment)
Een hoge score (>0,10) kan je waardering met 15% verhogen.
Integratie in je waarderingsmodel en waardestrategie
Al deze factoren kun je combineren in één risicopremie of toekomstbestendigheidsscore:
VUCA-risicopremie = Basisrisicopremie × (1 + Volatiliteitsindex) × (1 + Onzekerheidscoëfficiënt) × (1 + (Complexiteitsindex/10)) × (1 - (Aanpassingsvermogen × 2))
Deze risicopremie en toekomstbestendigheidsscore kun je verwerken in:
- Jouw waardestrategie
- Monitoring en meten van je toekomstbestendigheid
- Je disconteringsvoet bij DCF-waarderingen
- Een aanpassing van de multiplicator bij multiples-waarderingen
Toekomstbestendigheid bepaalt de waarde van je MKB bedrijf!
De waarde van MKB-bedrijven wordt niet alleen bepaald door financiële cijfers, maar ook door strategische waarde- en risicofactoren zoals ketenafhankelijkheid en VUCA-elementen. Juist in onzekere en dynamische tijden als nu!! Door deze factoren te kwantificeren met de bovenstaande of soortgelijke formules, kun je een meer accurate waardering verkrijgen en vooral deze monitoren. Het gaat natuurlijk niet om deze precieze formules, die kun je altijd aanpassen op jouw situatie, maar over de gedachte die erachter zit. Dit biedt niet alleen een realistischer beeld voor (ver)kopers en financiers, maar vooral voor jou als ondernemer concrete handvatten om je bedrijfswaarde structureel te verhogen. Gebruik deze inzichten om gerichte verbeteringen door te voeren en de verkoopbaarheid en waarde van je onderneming te optimaliseren. Jouw toekomstbestendigheidsscore geeft een goed beeld over hoe succesvol jouw bedrijf door kansen en risico’s in dynamische tijden weet te laveren!
Next Level MKB helpt je graag bij het optimaliseren van de samenhang tussen financiële-, strategische- en impactwaarde. Passend bij jouw bedrijf en ambities. Gericht op de toekomst en niet met een extrapolatie van het verleden, want de tijd dat dit logisch was ligt echt achter ons. Wil je meer weten? Neem dan contact op voor een goed gesprek, daar begint het mee!