China presenteert zijn nieuwe vijfjarenplan en laat opnieuw zien wat duidelijke regie doet: technologische autonomie versnellen, groene industrie opschalen en binnenlandse vraag doelgericht stimuleren. Niet via losse maatregelen, maar via één nationale koers waar overheid, industrie en regio’s op meebewegen.
Dat hoeft geen blauwdruk voor Nederland te zijn, maar het legt wel een pijnpunt bloot: in Nederland hobbelt economisch beleid te vaak achter de feiten aan. Coalities wisselen, compromissen verwateren maatregelen en langetermijnprogramma’s worden bij de eerstvolgende politieke wind herschreven. Ondernemers kunnen daar niet op bouwen, en onze concurrentiekracht evenmin.
In een tijd van geopolitieke schokken, handelsspanningen en technologische versnelling is dat te traag en te duur. We hebben behoefte aan duidelijke regie: een lange termijn visie met heldere keuzes, gecombineerd met echte inspraak van ondernemers en maatschappelijke partners. Niet om beleid top-down op te leggen, maar om via betrokkenheid stabiliteit, voorspelbaarheid en daadkracht te creëren.
Waar regie nu het hardst nodig is
Technologische en industriële strategie
China investeert massaal in strategische sectoren zoals chips, batterijtechnologie, energie-opslag en AI. Nederland kan winnen door een nationale innovatiestrategie met vijf speerpuntsectoren en tienjarige financiering. Daarbij hoort één loket voor bedrijven, stabiele R&D-fondsen en publiek-private innovatieprogramma’s die over kabinetsperiodes heen doorlopen.
Groene industrie en energiezekerheid
Waar China in tien jaar een volledige zonne- en EV-industrie bouwde, worstelt Nederland met veranderlijke subsidies en trage infrastructuur. Regie betekent hier: langjarige afspraken met energie-intensieve sectoren, versnelling van energie-infrastructuur zoals waterstof en netaansluitingen, en een voorspelbaar investeringsklimaat.
Strategische handel en supply chains
Veel MKB’s zijn kwetsbaar door afhankelijkheid van één leverancier of één regio. Regie kan helpen met supply-chain mapping, exportprogramma’s gericht op snelgroeiende markten zoals India en ASEAN, en betere risicodekkingsinstrumenten zodat bedrijven durven te internationaliseren in een onzekere wereld.
Scholing, arbeidsmarkt en talentbehoud
China investeert groots in technisch onderwijs en talentontwikkeling. Nederland blijft steken in systeemdebatten. Regie betekent tienjarige afspraken over skillsprogramma’s, fiscale prikkels voor bijscholing en snellere procedures voor internationaal talent.
Digitalisering van de overheid
Economische strategie werkt alleen als de uitvoering werkt. Dat vraagt om minder versnippering in digitale systemen, betere data-uitwisseling tussen overheid en bedrijven en minder projectmatige stop-and-go-benadering.
Hoe combineer je regie met democratische inspraak?
Dat is precies waar Nederland kan excelleren. Een Nationaal Economisch Richtingsakkoord kan iedere vier jaar worden herzien, maar met een horizon van tien tot vijftien jaar. De instelling van een Economische Raad van Nederland, data-gedreven en innovatiegericht, met structurele betrokkenheid van ondernemers, regio’s en kennisinstellingen, kan richting geven zonder dat dit top-down wordt.
Publiek-private taskforces per strategisch thema kunnen zorgen voor uitvoeringskracht. En stabiele investeringsmiddelen – vergelijkbaar met de Duitse KfW – kunnen de overgang naar een toekomstbestendige economie financieren, los van politieke cycli.
Oproep aan ondernemend Nederland
Dit is het moment om niet langer aan de zijlijn te staan. Ondernemers moeten nu actief meepraten, knelpunten benoemen en samen richting geven aan de economische keuzes die de komende tien jaar bepalen hoe sterk, wendbaar en concurrerend Nederland blijft.
Wie nu meedenkt, bepaalt straks de koers. Dit is precies wat deze transitietijd vraagt: geen halfslachtige compromissen, maar duidelijke regie met breed draagvlak. Maar leiderschap met lef.
Mooi om nu eens de coalitiebesprekingen hier in Nederland te volgen. Is de boodschap echt doorgekomen?!